Bu səhifələrdə hər bir vəziyyət haqqında ümumi tibbi məlumat verilir. “Dr. Abdullayevanın bu mövzuda fəaliyyəti” blokunda isə yalnız həkimin özünün təsdiqlədiyi müayinə və müalicə işləri göstərilir. Məlumat həkim müayinəsini əvəz etmir.
Növləri
Ən çox yastı hüceyrəli (skvamoz) xərçəng; daha az — adenokarsinoma.
Risk amilləri
Yüksək riskli HPV infeksiyası, siqaret, zəif immunitet (o cümlədən HİV infeksiyası), cinsi həyata erkən başlamaq, çoxsaylı partnyorlar, skrininqdən keçməmək.
Əlamətlər (adətən irəliləmiş mərhələdə)
- cinsi əlaqədən sonra, aybaşılar arasında və ya menopauzadan sonra qanaxma;
- qeyri-adi, qanlı və ya qəhvəyi axıntı;
- cinsi əlaqə zamanı ağrı, çanaq ağrısı;
- gec mərhələlərdə sidik ifrazı zamanı ağrı.
Diaqnostika
PAP-test və HPV testi → kolposkopiya → biopsiya; diaqnoz təsdiqləndikdən sonra xəstəliyin mərhələsini müəyyən etmək üçün əlavə müayinələr aparılır.
Müalicə
Mərhələdən asılıdır — çox erkən mərhələdə konizasiya və ya fertilliyi qoruyan əməliyyatlar, sonrakı mərhələlərdə histerektomiya, radioterapiya və kimyaterapiya. Müalicə onkoloji mərkəzlərdə multidissiplinar komanda tərəfindən planlaşdırılır. Gələcəkdə uşaq istəyən gənc qadınlarda müalicədən əvvəl fertilliyin qorunması imkanları (yumurta hüceyrəsinin və ya embrionun dondurulması, fertilliyi qoruyan cərrahiyyə) müzakirə oluna bilər.
Profilaktika
HPV peyvəndi, yaşa uyğun müntəzəm skrininq (PAP-test, HPV testi), anormal nəticələrin vaxtında yoxlanılması və xərçəngönü dəyişikliklərin müalicəsi, siqaretdən imtina. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı peyvənd, skrininq və müalicəyə əsaslanan qlobal strategiya ilə uşaqlıq boynu xərçənginin ictimai sağlamlıq problemi kimi aradan qaldırılmasını hədəfləyir.
Həkimin işinin məqsədi xərçəngönü dəyişiklikləri vaxtında aşkar edərək uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısını almaqdır: skrininq, kolposkopiya, CİN müalicəsi, peyvənd məsləhəti. Bu mövzuda R TV-nin “Palata 103” layihəsinin, Səhiyyə TV-nin “Sağlam səhhət” verilişinin qonağı olub, Gəncədə “Kolposkopiyadan keç, uşaqlıq boynu xərçənginə yox de” maarifləndirici layihəsini keçirib. Onun şüarı: “Erkən diaqnoz həyat xilas edir!” Skrininq və erkən diaqnostika
Son yenilənmə: · Məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Redaksiya siyasəti