Kolposkopiya müayinəsi

Kolposkopiya skrininq testi deyil, dəqiqləşdirici müayinədir: PAP-test və ya HPV testi şübhəli olduqda, uşaqlıq boynunda görünən dəyişiklik və ya simptom olduqda dəyişikliyin harada, nə ölçüdə və hansı xarakterdə olduğunu göstərir. Kolposkopiya HPV virusunu aşkar etmir — virusu HPV testi müəyyən edir; kolposkopiya isə virusun uşaqlıq boynunda yarada biləcəyi hüceyrə dəyişikliklərini görməyə imkan verir.

Kolposkopiya nə vaxt tövsiyə olunur

• PAP-testin nəticəsi anormal olduqda (məsələn, yüksək riskli HPV ilə müşayiət olunan ASC-US, LSIL, HSIL);
• HPV 16 və ya 18 aşkarlandıqda, yaxud digər yüksək riskli HPV tipləri təkrar testdə də müsbət qaldıqda;
• uşaqlıq boynunda “eroziya”, yara və ya başqa dəyişiklik görüldükdə;
• cinsi əlaqədən sonra qanaxma olduqda;
• uzun sürən infeksiya və şikayətlər olduqda;
• vulvada ləkə, törəmə və ya müalicəyə tabe olmayan qaşınma olduqda (vulvoskopiya).

1. Pasiyent ginekoloji kresloda uzanır, uşaqlıq boynu ginekoloji güzgü ilə görünən hala gətirilir.
2. Sadə kolposkopiya: səth selikdən təmizlənir və kolposkopla ümumi baxış aparılır.
3. Genişləndirilmiş kolposkopiya: uşaqlıq boynuna 3–5%-li sirkə turşusu çəkilir — dəyişmiş epitel ağ rəngə boyanır (asetobəyaz epitel); sonra Lüqol məhlulu ilə Şiller sınağı aparılır.
4. Kolposkop görüntünü təxminən 7,5–40 dəfə böyüdür. Həkim transformasiya zonasını, skvamokolumnar birləşməni, asetobəyaz sahələrin sərhədlərini, mozaika və punktasiya kimi damar xüsusiyyətlərini qiymətləndirir.
5. Şübhəli sahə görünərsə, oradan hədəfli biopsiya götürülür və histoloji müayinəyə göndərilir. Biopsiya nəticəsi diaqnozu təsdiqləyən əsas üsuldur.

Videokolposkopiya zamanı görüntü ekranda göstərilir, bu da biopsiya sahəsinin seçilməsini və pasiyentə izah verməyi asanlaşdırır.

• Kolposkopiya aybaşı qanaxması zamanı aparılmır; ən uyğun vaxt aybaşı bitdikdən sonrakı günlərdir.
• Müayinədən 24–48 saat əvvəl cinsi əlaqədən çəkinin, vaginal şam, məlhəm, tampon və yuyunmalardan istifadə etməyin.
• Əvvəlki PAP-test, HPV və biopsiya nəticələrini gətirin.

• Kolposkopiyadan sonra adi həyata dərhal qayıtmaq olar.
• Biopsiya götürülübsə, 1–2 gün yüngül ləkələnmə və ya qəhvəyi axıntı ola bilər. Dr. Abdullayeva biopsiyadan sonra təxminən 2 həftə cinsi əlaqədən, dənizə, hovuza və vannaya girməkdən çəkinməyi tövsiyə edir.
• Güclü qanaxma, qızdırma və ya artan ağrı olarsa, həkimə müraciət edin.

• Hamiləlikdə kolposkopiya təhlükəsizdir və göstəriş olduqda aparıla bilər; ciddi göstəriş yoxdursa, təkrar qiymətləndirmə doğuşdan sonraya saxlanıla bilər. Hamiləlikdə HPV
• Menopauzada transformasiya zonası çox vaxt servikal kanalın içərisinə çəkilir və tam görünməyə bilər. Bu halda həkim əlavə üsullar (məsələn, servikal kanaldan nümunə) və ya izləmə planı təklif edir.