Testlər arasında fərq
| Test | Nəyi göstərir | Nə üçün lazımdır |
|---|---|---|
| PAP-test (sitologiya) | Hüceyrələrdə dəyişiklik (atipiya) olub-olmadığını | Xərçəngönü dəyişikliklərdən şübhələnmək |
| HPV skrininq testi | Yüksək riskli HPV-nin olub-olmadığını | Riski müəyyən etmək |
| HPV genotipləmə | Konkret HPV tipini (məsələn, 16, 18, 31, 45) | İzləmə planını fərdiləşdirmək |
Son illərin beynəlxalq tövsiyələrində ilkin skrininqdə HPV testinə daha çox üstünlük verilir, çünki o, PAP-testə nisbətən xərçəngönü riskini daha həssas göstərir. PAP-test isə HPV müsbət olduqda hüceyrə dəyişikliyinin dərəcəsini qiymətləndirməyə kömək edir.
Skrininq nə vaxt aparılır?
Amerika Mamalıq və Ginekologiya Kollegiyası (ACOG) və ABŞ Profilaktik Xidmətlər İşçi Qrupunun (USPSTF) tövsiyələrinə uyğun olaraq orta risk qrupunda olan qadınlar üçün:
- 21–29 yaş: 3 ildə bir dəfə PAP-test;
- 30–65 yaş: 5 ildə bir dəfə HPV testi (və ya PAP-testlə birgə test), yaxud 3 ildə bir PAP-test.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı isə HPV testinə əsaslanan skrininqin 30 yaşdan başlayaraq hər 5–10 ildən bir aparılmasını tövsiyə edir.
Dr. Abdullayeva da paylaşımlarında “21 yaşından başlayaraq 3 ildə bir dəfə PAP-test və 30 yaşından başlayaraq 5 ildə bir HPV” müayinəsinin vacibliyini vurğulayır. Əvvəllər anormal nəticəsi olan, immuniteti zəif olan və ya CİN müalicəsi almış qadınlar üçün tezlik həkim tərəfindən fərdi müəyyən edilir.
Hazırlıq
- Analizdən 24–48 saat əvvəl cinsi əlaqədən çəkinin.
- Vaginal şam, krem və digər yerli preparatlardan istifadə etməyin.
- Vaginal yuyunma etməyin.
- Aybaşı qanaxması zamanı analiz verməyin; ən uyğun vaxt aybaşı bitdikdən sonrakı günlərdir.
Nəticələr və növbəti addımlar
- Hər iki test normaldırsa — növbəti skrininq yaşa uyğun intervalda.
- ASC-US (qeyri-müəyyən əhəmiyyətli atipik skvamoz hüceyrələr) ən çox rast gəlinən anormal nəticələrdən biridir və xərçəng demək deyil. HPV mənfidirsə, adətən izləmə kifayət edir; yüksək riskli HPV müsbətdirsə, kolposkopiya tövsiyə olunur.
- HPV 16 və ya 18 müsbətdirsə — PAP-testin nəticəsindən asılı olmayaraq kolposkopiya, lazım olduqda biopsiya aparılır.
- LSIL, HSIL və digər dəyişikliklər — kolposkopiya və hədəfli biopsiya ilə dəqiqləşdirilir. Kolposkopiya
Qəbulda PAP-test, HPV testi və HPV genotipləmə götürülür; nəticələr kolposkopiya ilə birlikdə qiymətləndirilir. Həkim lazımsız analizlərdən də çəkindirir: “Əgər analiz müalicə taktikasını dəyişmirsə, onu etməyin mənası yoxdur.”
Tez-tez verilən suallar
HPV testi ilə PAP-testi eyni gündə vermək olarmı?
Bəli. Hər iki nümunə eyni ginekoloji baxış zamanı götürülə bilər; bu, “birgə test” adlanır.
“Atipik hüceyrələr” xərçəng deməkdir?
Xeyr. Atipik hüceyrələr iltihab, hormonal dəyişikliklər və ya HPV ilə bağlı ola bilər; dəqiq qiymətləndirmə üçün HPV testi və lazım olduqda kolposkopiya aparılır.
Qan analizi ilə HPV-ni təyin etmək olarmı?
Uşaqlıq boynu xərçəngi skrininqində HPV qandan deyil, uşaqlıq boynundan götürülən nümunədə yoxlanılır. Bu mövzu həkimin YouTube kanalındakı videoda da izah olunur.
Son yenilənmə: · Məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Redaksiya siyasəti