“Eroziya”, ektopiya və həqiqi eroziya
- Ektopiya (ektropion, psevdoeroziya) — xərçəngönü vəziyyət deyil; adətən heç bir şikayət vermir, bəzən çox axıntıya və cinsi əlaqədən sonra yüngül qanaxmaya səbəb olur. 40 yaşdan sonra az rast gəlinir.
- Həqiqi eroziya — səth epitelinin zədələnməsidir; Dr. Abdullayevanın ATV-dəki çıxışında dediyi kimi, “əsl yara isə travma yaxud infeksiyadan yaranır”. Burada səbəbin (məsələn, infeksiyanın) müalicəsi əsasdır.
- Həkimin xatırlatdığı kimi: “Hər qızartı eroziya deyil.”
Hansı müayinələr aparılır?
Qızartılı sahənin təhlükəsiz olub-olmadığını gözlə müəyyən etmək mümkün deyil. Buna görə:
- PAP-test — hüceyrə dəyişikliklərini yoxlamaq üçün;
- HPV testi — yüksək riskli HPV-nin olub-olmadığını bilmək üçün;
- Kolposkopiya — sahənin xarakterini böyüdülmüş görüntüdə qiymətləndirmək üçün;
- lazım olduqda biopsiya.
Nə vaxt müalicə lazımdır?
- Ektopiya narahat edən daimi axıntı və ya təkrarlanan kontakt qanaxma ilə müşayiət olunursa — xərçəngönü dəyişiklik və infeksiya istisna edildikdən sonra;
- həqiqi eroziya və ya iltihab olduqda — səbəbə yönəlmiş müalicə;
- HPV ilə əlaqəli xərçəngönü dəyişiklik aşkarlanarsa — CİN-in müalicə prinsipləri tətbiq olunur. CİN müalicəsi
Şikayət yoxdursa və analizlər normaldırsa, adətən sadəcə nəzarət kifayət edir. Dr. Abdullayeva da vurğulayır ki, vaginal şam və tamponlar ektopiyanı aradan qaldırmır, onların uzunmüddətli istifadəsi isə vaginal floranı poza bilər; təkcə “eroziya” diaqnozu isə konizasiya üçün göstəriş deyil.
Lazer vaporizasiyası — necə keçir?
Müalicə lazım olduqda Dr. Abdullayeva ən çox lazer vaporizasiyasını tətbiq edir. Onun təsvirinə görə:
- lazer uşaqlıq boynunun dəyişmiş sahəsini məhv edir, ətrafdakı sağlam toxumaya təsir minimal olur;
- prosedur ginekoloji kabinetdə, yerli keyləşdirmə ilə və ya ağrıkəsicisiz aparılır və təxminən 10–15 dəqiqə çəkir;
- bu üsul gələcəkdə hamiləlik planlaşdıran, hələ doğmamış qadınlara da məsləhət görülə bilər.
Digər üsullara krioterapiya (dondurma), radiodalğa və elektrokoaqulyasiya aiddir; üsul fərdi seçilir.
Prosedurdan sonra
- bir neçə gün qanlı ləkələnmə ola bilər; 7–10-cu günlərdə 1–2 günlük yüngül ləkələnmə təkrarlana bilər;
- sağalma adətən 2–4 həftə çəkir;
- həkimin tövsiyəsinə görə ən azı 2–3 həftə cinsi əlaqədən çəkinmək lazımdır;
- 4–5 həftə sonra nəzarət baxışı aparılır.
“Eroziya” ilə müraciət edən bütün qadınlardan PAP-test götürülür və müalicə taktikası nəticəyə əsasən seçilir. Uşaqlıq boynunun vəziyyəti kolposkopiya ilə qiymətləndirilir; ehtiyac olmadıqda müalicə aparılmır. Həkim bu mövzunu YouTube kanalında da izah edir: “Eroziyanın diaqnostikası və xərçəngə çevrilmə ehtimalının təyini”.
Tez-tez verilən suallar
Eroziya xərçəngə çevrilə bilərmi?
Ektopiyanın özü xərçəngönü vəziyyət deyil. Risk yüksək riskli HPV infeksiyası və onun yaratdığı hüceyrə dəyişiklikləri ilə bağlıdır — buna görə PAP-test, HPV testi və kolposkopiya aparılır.
Eroziyanın müalicəsindən sonra hamilə qalmaq olarmı?
Bəli. Sağalma başa çatdıqdan və nəzarət müayinəsindən sonra hamiləlik planlaşdırıla bilər; vaxtı həkimlə razılaşdırın.
Eroziya təkrarlana bilərmi?
Bəli, bəzən — məsələn, hormonal dəyişikliklər, doğuş və ya infeksiyalardan sonra. Buna görə müalicədən sonra da profilaktik müayinələr davam etdirilir.
Son yenilənmə: · Məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Redaksiya siyasəti