Ümumi məlumat
- Ziyillər vulvada, vagina girişində, perianal nahiyədə və uşaqlıq boynunda yarana bilər; yoluxduqdan aylar sonra görünə bilər.
- Virus cinsi əlaqə və dəri təması ilə keçir; tam cinsi əlaqə şərt deyil.
- Hər “çıxıntı” ziyil deyil: məsələn, vestibulyar papillomatoz normal anatomik variantdır, cinsi yolla keçmir və müalicə tələb etmir; angiokeratoma da ziyilə bənzəyə bilər. Dr. Abdullayeva belə hallarda lazımsız lazer və ya “yandırma” prosedurlarının düzgün olmadığını vurğulayır.
Müalicədən əvvəl
Həkimin prinsipi: “Kondilomaların kolposkopik dəyərləndirmədən sonra müalicəsi aparılmalıdır.” Yəni ziyillərlə müraciət edən qadında uşaqlıq boynu da kolposkopiya ilə yoxlanılır, göstərişə görə HPV genotipləmə və PAP-test götürülür.
Müalicə üsulları
- Lazer ablasiyası — Dr. Abdullayevanın ən çox tətbiq etdiyi üsul. Lazer enerjisi toxumaya kənardan təsir edir; prosedur qısa çəkir və lazım olduqda yerli keyləşdirmə ilə aparılır.
- Radiodalğa və elektrokoaqulyasiya, krioterapiya (dondurma), cərrahi çıxarılma.
- Bəzi hallarda həkimin təyin etdiyi yerli preparatlar.
Üsul ziyillərin sayına, ölçüsünə və yerinə görə seçilir.
Sağalma və qulluq
Həkimin tövsiyələri:
- nahiyəni təmiz və quru saxlayın;
- əmələ gələn qabığı qoparmayın;
- yalnız həkimin təyin etdiyi kremlərdən istifadə edin;
- tam sağalana qədər cinsi əlaqədən çəkinin.
Sağalma adətən mərhələlərlə gedir: ilk 1–3 gündə yüngül qızartı və şişkinlik, 3–10-cu günlərdə qabıqlanma, 2–4 həftəyə toxuma bərpası. Əksər hallarda nəzərə çarpan iz qalmır.
Təkrarlanma və profilaktika
Ziyillər aradan qaldırılsa da, HPV orqanizmdə qala bildiyi üçün yeni ziyillər yarana bilər; buna görə nəzarət müayinələri tövsiyə olunur. HPV peyvəndi (Gardasil 9) 6 və 11-ci tiplərdən qoruyur, lakin mövcud ziyilləri müalicə etmir. Prezervativ riski azaldır, amma tam qorumur.
Partnyor və “xəyanət” sualı
Dr. Abdullayeva tez-tez verilən bu suala belə cavab verir: “Genital ziyilin olması avtomatik olaraq xəyanət demək deyil.” Virus illərlə gizli qala və stress, xəstəlik, hormonal dəyişiklik və ya hamiləlik zamanı yenidən aktivləşə bilər.
Tez-tez verilən suallar
Kondiloma xərçəngə çevrilirmi?
6 və 11-ci tiplərin yaratdığı ziyillər xoşxassəlidir. Lakin eyni zamanda yüksək riskli tiplərlə yoluxma ola bildiyi üçün uşaqlıq boynu da yoxlanılmalıdır.
HPV testi mənfidir, amma ziyillər var — bu necə olur?
Standart HPV testləri əsasən yüksək riskli tipləri yoxlayır; ziyilləri isə çox vaxt aşağı riskli tiplər yaradır. Bu mövzu həkimin YouTube kanalında “Genital nahiyədə ziyillər var. HPV virusu neqativdir” videosunda izah olunur.
Lazerlə müalicədən sonra iz qalırmı?
Adətən nəzərə çarpan iz qalmır; sağalma 2–4 həftə çəkir.
Son yenilənmə: · Məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Redaksiya siyasəti